GeoPublish – DTP

GeoPublish

GeoPublish to właściwie jedyny poważny program DTP dla C-64. Możliwości ma naprawdę duże, a z pomocą GEOSowskich driverów pozwala na drukowanie stworzonych dokumentów nawet na drukarkach laserowych (LaserJet II). Oto w wielkim skrócie, co potrafi GeoPublish: import tekstu (z GeoWrite’a), import grafiki (z GeoPainta), dowolne rozmieszczanie tych dwu elementów na stronie, „oblewanie” grafiki tekstem, szpaltowanie (łamanie) tekstu, niezależne rozmieszczenie na stronie przypisów, nagłówków, stopek, dowolne określanie formatu strony, pełne wykorzystanie wszystkich dostępnych w środowisku GEOS fontów itd. itd.

GeoPublisha uruchamiamy analogicznie jak inne aplikacje systemu, toteż od razu przejdziemy do tak istotnych zagadnień jak TRYBY PRACY

Zmiany trybu pracy dokonujemy korzystając z menu MODE, poprzez podświetlenie nazwy lub wciśnięcie odpowiedniej kombinacji klawiszy. Do wyboru mamy następujące tryby:

MASTER PAGES – możemy zaprojektować układ i wygląd elementów, które będą się pojawiać na każdej stronie dokumentu,
PAGE LAYOUT – wypełnianie stron tekstem (z GeoWrite’a) oraz grafiką (z GeoPainta),
PAGE GRAPHICS – projektowanie elementów graficznych na pojedynczej stronie dokumentu,
EDITOR – uproszczona wersja programu GeoWrite dostępna w trybie pracy PAGE LAYOUT.

Przyjrzyjmy się teraz bliżej poszczególnym trybom pracy.

 

Master Pages

Po uruchomieniu GeoPublisha i uaktywnieniu tego trybu, pierwszą czynnością jaką musimy wykonać jest zdecydowanie, w jakim układzie przedstawiany będzie nasz dokument. Możemy ustalić, czy będzie on dzielony na dwie strony – lewą i prawą (tak jak np. w książkach), czy też będzie składał się się tylko z jednego rodzaju stron (np. kalendarze). Po kliknięciu kursorem na opcję DOC SETUP z menu FILE rozwinie się submenu z następującymi opcjami:

STARTING PAGE – numer pierwszej, zdefiniowanej strony.
MASTER PAGES – jeżeli zdecydujemy się, że strony w dokumencie będą przedstawione w kilku uprzednio stworzonych wzorach graficznych, to teraz będziemy mogli z nich skorzystać.
MASTER PAGE – numer aktualnie obrabianej strony.
FIRST PAGE L/R – sposób drukowania pierwszej strony dokumentu (jako lewa lub prawa).

Do tworzenia elementów graficznych służy pudełko narzędziowe (ang. toolbox), czyli po prostu niewielka tabelka z umieszczonymi na niej ikonami. Z ikon tych korzystamy identycznie jak w programie GeoPaint, natomiast przydzielono im nieco inne funkcje:

IKONA STRZAŁKA – służy do uaktywniania pewnych elementów graficznych (wyznaczania linii pomocniczych, pisania tekstów, kreślenia linii, figur, do zaznaczania narysowanych obiektów, ich przemieszczania, skalowania itp.).
IKONA OKIENKO (narysowane przerywaną linią) – służy do wyboru pewnej grupy elementów i jej późniejszego definiowania.
IKONA PROSTOKĄT (narysowany w rewersie) – służy do dołączania wycinków z programu GeoPaint.
IKONA Z LITERKĄ „T” – to samo co wyżej z tym, że dotyczy tekstów pochodzących z GeoWrite’a. Ponadto możliwa jest tutaj edycja tekstu. Po wskazaniu omawianej ikony rozwinie się okienko, do którego można bezpośrednio wpisywać tekst, a następnie okienko z opcjami. Opcje te decydują o rodzaju i wielkości czcionek (fontów), o ich ewentualnym wygładzaniu (smoothed), pozwalają określić sposób formatowania tekstu (centrowanie, równanie do lewego lub prawego marginesu), wybrać jeden z szesnastu dostępnych wzorców wypełnień napisów (atrybuty).
IKONA WIELOBOK (zamknięty) – jak sama nazwa wskazuje, po zaznaczeniu wszystkich krańców tworzonego obiektu wykreślona zostanie figura o zamkniętych, zaokrąglonych bokach.
IKONA WIELOBOX (otwarty) – to samo co wyżej, z tą jednak różnicą, że teraz wykreślona zostanie krzywa otwarta.
IKONA OKRĄG – do rysowania okręgów oraz elips.
IKONA ODCINEK – do tworzenia linii prostych.
IKONA RÓWNOLEGŁOBOK – służy do wykreślania rombów.
IKONA LINIE ŁAMANE – do wykreślania dowolnej linii łamanej.
IKONA PROSTOKĄT – do rysowania prostokątów.
IKONA WYPEŁNIONY KWADRAT – po zaznaczeniu dowolnej figury za pomocą ikony strzałki a następnie wskazaniu na tę ikonę rozwinie się okienko z opcjami umożliwiającymi ustalenie: grubość linii, wygładzania kreślonej figury, jej przezroczystości lub nieprzezroczystości na tle, wzorca wypełnienia oraz dowolnego skalowania wykreślanego obiektu.
IKONA PRZEDSTAWIAJĄCA ZAPISANĄ KARTKĘ PAPIERU – służy do odświeżania ekranu.
IKONA NOŻYCZKI – służy do nieodwracalnego usunięcia uprzednio zaznaczonego obiektu.
IKONY PRZEDSTAWIAJĄCE DWA NAŁOŻONE NA SIEBIE PROSTOKĄTY – służą do chowania lub „wyciągania na wierzch” obiektów przesłoniętych przez inne (zmiana priorytetów).

Dzięki trybom MASTER PAGES i PAGE LAYOUT można stworzyć wzorce dokumentu a następnie przechować je w specjalnej bibliotece. Z biblioteki takiej możemy skorzystać w każdej chwili, ponadto przechowywane wzorce można modyfikować i „miksować” ze sobą. Biblioteka ma pojemność do 32 różnych wzorców (na dysku), a uruchamiamy ją poprzez wskazanie opcji LIBRARY z menu FILE. Możemy przeprowadzić teraz następujące operacje:

OPEN – po podaniu nazwy z dysku odczytany zostanie określony wzorzec,
SAVE – do biblioteki dołączony zostanie ostatnio utworzony wzorzec,
DELETE – kasuje zaznaczony wzorzec z biblioteki,
QUIT – opuszczenie opcji LIBRARY.

 

 

Zakończenie

Czy myślicie, że to już wszystko, co można powiedzieć o GeoPublish? Jeżeli tak, to jesteście w wielkim błędzie! Pozostałe opcje są przeznaczone do samodzielnego poznania i do tego Was właśnie zapraszam!

 


GeoFile – bazy danych

GeoFile

Jednym z podstawowych zastosowań komputerów jest gromadzenie, porządkowanie i szybkie wyszukiwanie informacji. Służą do tego programy nazywane bazami danych. Do najlepszych, jakie napisano na C-64, można zaliczyć GeoFile.

 

Sam program

Program pracuje w dwóch trybach, z których każdy ma inny, charakterystyczny dla siebie zestaw menu. W pierwszym projektuje się wystrój bazy: definiuje i rozmieszcza pola, bądź oddaje się do nich krótkie komentarze a nawet grafiki. Następnie można uaktywnić drugi tryb pracy, czyli po prostu zacząć korzystać z bazy. W trybie tam wprowadzamy i wyszukujemy dane, ewentualnie przenosimy je w postaci wycinków do innych aplikacji systemu (np. GeoCalc). GeoFile uruchamia się tak samo jak inne aplikacje systemu GEOS. Na początku ukazuje się menu z opcjami: CREATE – tworzenie na dysku nowej bazy danych (po podaniu nazwy), OPEN – wczytanie bazy z dysku do pamięci, QUIT – powrót do systemu.

 

Odlatujemy!

Do zmiany trybu pracy służy menu OPTIONS, w którym znajdują się następujące opcje: FORM DESIGN – uaktywnia tryb tworzenia bazy danych. Na ekranie ukazuje się menu: TYPE i FIELD, dzięki którym bez problemów tworzy się dowolnego rodzaju pola (numeryczne, tekstowe). Wewnątrz pól można umieszczać dodatkowo krótkie komentarze oraz grafiki, które będą ukazywać się we wszystkich arkuszach bazy.

DATA ENTRY – tryb wprowadzania danych. Menu z trybu FORM DESIGN zostaje zastąpione nowym – FORM, w którym zawarto opcje pozwalające na wypełnianie informacjami poszczególnych stron bazy, oraz na ich szybkie wyszukiwanie lub sortowanie.

PRINT – uaktywnia jeden, spośród dwóch możliwych trybów drukowania dokumentu. Akurat ta opcja oferuje:
ALL FORMS – drukowanie wszystkich stron dokumentu,
SELECTED FORMS – druk wybranych stron,
CURRENT FORM – drukowanie arkusza bazy danych wyświetlanego w danym momencie na ekranie,
BLANK FORM – drukowanie samego wystroju bazy (bez danych),
PACK FORM – drukowanie skompresowanej zawartości strony. Można też ustalić, ile stron ma być drukowanych, a także zadecydować, jakiego rodzaju informacje mają być drukowane wewnątrz daneg pola (menu FIELD), i tak:
ALL FIELD NAMES – drukowanie wszystkich pól wraz z nagłówkami,
FIELD NAME – drukowanie aktywnego pola wraz z nagłówkami,
NO FIELD NAMES – drukowanie pola bez nagłówków,
THE BOX – drukowanie ramki obejmującej aktywne pole,
ALL BOXES – jak wyżej, z tym, że dotyczy wszystkich drukowanych pól,
NO BOXES- drukowanie wszystkich pól bez obwódek.

Do określenia sposobu wyświetlania tła służy menu DISPLAY, w którym znajdują się funkcje:
GRID BACKGROUND – tło jako siatka o rozmiarach pojedynczej kratki 8×8 pikseli,
GRAY BACKGROUND – szare tło,
WHITE BACKGROUND – brak tła (białe),
SHOW INDICATOR – umożliwia poruszanie się po całej bazie. Na ekranie wyświetlany jest niewielki prostokąt (obszar zajmowany przez stronę z danymi), wewnątrz którego znajduje się inny, mniejszy (symboliczne okno robocze programu GeoFile). Za pomocą myszki lub joysticka można też mniejszy prostokącik – wskaźnik przenieść w inne miejsce tym samym zmieniając aktualny obszar roboczy.
SHOW/HIDE INDICATOR – chowa wskaźnik.

Po bazie można się również poruszać przy pomocy kursora: wystarczy wskazać nim jeden z krańców okienka edycyjnego, aby ekran przesunął się w wyznaczonym kierunku.

Na górze ekranu znajdują się dwie strzałki, które służą do zmiany poszczególnych stron bazy.

Projektujemy Bazę

Tworzenie pól edycyjnych jest bardzo proste – przebiega identycznie, jak tworzenie np. prostokątów w programie GeoPaint. Po wyznaczeniu obszaru pola ustalamy jego typ. Jeśli go nie zadeklarujemy, program potraktuje je jako tekstowe. Naturalnie, w każdej chwili można zmienić typ pola (opcja TYPE).

Za to, jak będzie wyglądało dane pole, odpowiada menu FIELD:
SET STYLE – opcja ta służy do zmiany stylów pisma, jakimi wyświetlane będą informacje w odrębie wskazanego pola. Do wyboru mamy bold (tekst wytłuszczony), underline (tekst podkreślony) oraz italic (kursywa). Bezproblemowo możemy korzystać z tych trzech stylów pisma jednocześnie.
RECOVER TEXT – odpowiednik UNDO, przywraca poprzedni stan tekstu w polu,
CLEAR TEXT – usuwa tekst z aktywnego pola,
DELETE – wskazne pole zostanie wymazane z arkusza.

MENU EDIT

Odpowiada za wykonywanie operacji na blokach i tak:
CUT – kopiuje zawartość aktywnego pola na dysk w postaci wycinków TEXT SCRAP. Tekst w oknie po skopiowaniu jest kasowany.
COPY – j/w z tym, że skopiowany tekst nie zostaje skasowany.
PASTE – wkleja tekst zapisany na dysku do aktywnego pola. (Tekst może pochodzić np. z edytora GeoWrite, bądź z arkusza kalkulacyjnego GeoCalc).
PASTE PICTURE – pozwala (tylko w trybie projektowania bazy) wkleić do aktywnego pola dowolną grafikę, przeniesioną z edytora GeoPaint za pomocą wycinka Photo Scrap. Pole, do którego chcemy wkleić grafikę powinno być zdefiniowane jako pole komentarza.
COPY LAYOUT – pozwala skopiować na dysk jedynie wystrój (sam projekt) bazy danych, po czym na ekranie pojawi się niewielkie okienko dialogowe z żądaniem wprowadzenia nowej nazwy.

Niewątpliwą zaletą GeoFile jest możliwość korzystania z biblioteki wystrojów LAYOUT. Tak więc tworząc bazę danych, niekoniecznie musimy zaczynać od zaprojektowania jej od nowa. Wystarczy jedynie, gdy wczytamy do pamięci gotowy wystrój istniejącej już bazy. W ten sposób możemy utworzyć wiele baz o takim samym wyglądzie, lecz o zupełnie różnym przeznaczeniu.

MENU FORM

Tutaj zamieszczono najważniejsze opcje edycyjne bazy danych, pozwalające na wpisywanie i operowanie danymi zapisanymi w poszczególnych polach. Opcje:

NEW FORM – po wpisaniu wszystkich informacji na jednym arkuszu bazy danych należy dodać następny. Po wywołaniu tejże opcji na ekranie pojawi się nowa, nie zapisana strona.
RECOVER FORM – przywraca poprzedni stan bazy.
CLEAR FORM – kasuje wszystkie zapisane na jednej stronie bazy informacje.
CLEAR TEXT – kasuje dane z uaktywnionego pola.
RECOVER TEXT – przywraca poprzedni stan tekstu w obrębie jednego, wskazanego pola.
CREATE SEARCH FORM – jedna z najważniejszych opcji GeoFile, służy do wyszukiwania określonych danych według ustalonego identyfikatora. Wskazaie jej powoduje ukazanie się na ekranie nie zapisanego arkusza bazy danych. Teraz w oknie oznaczonym jako sortujące należy wpisać słowo (liczbę) kluczowe, pod kątem którego baza zostanie przeszukana. Po zdefiniowaniu klucza potwierdzamy na OK.
IN THIS FORM, REPLACE – pozwala na wymianę informacji wedle podanego klucza na jednej stronie.
IN ALL FORMS, REPLACE– j/w z tym, że dotyczy całej bazy.

 

Inne Opcje

Dane z bazy GeoFile dowolnie możemy przenosić do innych aplikacji systemu. Służy do tego opcja BUILD SCRAP, której uaktywnienie spowoduje wyświetlenie na ekranie niewielkiego okna dialogowego z następującymi opcjami:

CALC/TEXT – dane możemy teraz przesłać do programu GeoCalc, w postaci wycinków CALC/TEXT SCRAP.
MERGE – pozwala na połączenie dokumentu z bazy GeoFile z dokumentem pochodzącym z edytora GeoWrite.
ALL FORMS – przesyła wszystkie wprowadzone wcześniej dane.
SELECTED FORMS – prześle tylko dane z wybranych stron.
CURRENT FORM – przesyła wszystkie dane z widniejącej aktualnie na ekranie strony bazy danych.

MENU FILE

PREVIEV – pozwala przejrzeć całą, znacznie zmniejszoną stronę bazy danych (podgląd przed wydrukiem). Po kliknięciu na jedno z miejsc – program nas tam przeniesie.
PRINT – uaktywnia drugi tryb drukowania (pierwsze opisałem już wcześniej). Rozwinie się okienko dialogowe z opcjami sterującymi formą wydruku:
COLUMNS HEADINGS – wydrukowane zostaną istniejące nagłówki kolumn,
COMPUTER PAPER – wszystkie dane bazy zostaną wydrukowane w jednym ciągu,
LABELS – dane wydrukowane będą w tabelach,
INDEX LABEL – wydrukowane zostaną tylko stałe elementy bazy w postaci kart do wypełniania.

Inne opcje w menu FILE są analogiczne do pozostałych aplikacji systemu, toteż pozostawię je bez komentarza.

 

Zakończenie

Na tym kończę omawianie jednego z najlepszych programów pakietu GEOS. Zapewniam Was, że GeoFile nadaje się znakomicie do prowadzenia np. dużej wypożyczalni kaset wideo (może kiedys ;))) – Luc), a dla np. elektroników amatorów może być po prostu zbawieniem przy prowadzeniu katalogów elementów elektronicznych.

GeoPaint – grafika

GeoPaint

W innych artykułach szczegółowo omówiony był Desktop wraz z programami pomocniczymi. Teraz zajmiemy się GeoPaintem, programem służącym do tworzenia i obróbki grafiki.

GeoPaint to specjalizowany edytor graficzny, za pomocą którego z łatwością stworzysz czarno – biały lub wielokolorowy obrazek, plakat, ogłoszenie czy też rysunek techniczny. Jak przystało na program „chodzący pod GEOS-em”, GeoPaint jest wybitnie prosty w obsłudze. Dzięki dużej ilości dostępnych funkcji oraz łatwości wprowadzania poprawek plasuje się w ścisłej czołówce programów graficznych dla C-64.

 

No to wio!

GeoPainta uruchamiamy w analogiczny sposób jak inne aplikacje systemu GEOS, poprzez podświetlenie danej ikony i przeholowanie jej na opcję OPEN, lub poprzez dwukrotne kliknięcie na tejże ikonie. Po wykonaniu którejś z tych operacji ukazuje się okienko z widniejącymi na nim funkcjami:

CREATE – tworzysz nowy rysunek. Po wpisaniu nazwy i wciśnięciu klawisza RETURN zostanie wczytany GeoPaint. OPEN – ponownie ukaże się pole dialogowe z widniejącymi na nim nazwami rysunków, które aktualnie znajdują się na dysku. Po wybraniu danego rysunku, należy jeszcze raz kliknąć na opcję OPEN. Jeżeli wczytywany dokument jest zabezpieczony przed skasowaniem, ukaże się wówczas komunikat informujący, że rysunek jest zabezpieczony przed wprowadzaniem zmian. Wprowadzanie poprawek do tak zabezpieczonego pliku stanie się możliwe po wybraniu opcji IGNORE. Opcja CANCEL przenosi nas do menu głównego.

 

Zabawa z kolorami

Jak już wcześniej wspomniałem, tworzony dokument może być kolorowy (z użyciem standardowej palety szesnastu kolorów), lub też dwukolorowy (np. czarno – biały). Do przełączania pomiędzy poszczególnymi trybami służą opcje COLOR OFF i COLOR ON z menu OPTIONS.

Rysując w GeoPaint w trybie dwukolorowym możliwe jest wybranie dwóch kolorów podstawowych: koloru podkładu oraz kreski. Wyboru dokonujemy poprzez wskazanie strzałką (kursorem) na okienko informacyjne (dolna część ekranu) i kliknięcie na kwadracik symbolizujący dany kolor. Jeżeli obrabiany obrazek jest czarno – biały, i z jakichś przyczyn chcemy go pokolorować, to możemy to zrobić wskazując ikonę z napisem COLOR z pola narzędziowego, znajdującego się po prawej stronie ekranu. Teraz w okienku informacyjnym zamiast jednej belki z kolorami ukażą się dwie. Pierwszy, górny zestaw stosowany będzie do ustawienia aktualnego koloru tła, natomiast drugi – do kreski.

Przy rysowaniu w trybie kolorowym należy pamiętać, że komputer dzieli rysunek na małe kwadraty (matryce). Każda z tych matryc jest w stanie przechowywać informację o maksymalnie dwóch kolorach (kreski i podkładu). W związku z tym tworzony rysunek w niektórych miejscach ekranu może być maksymalnie dwukolorowy, a kolory te muszą być odpowiednio dobrane.

 

Okno narzędziowe, czyli podręczny przybornik

W życiu codziennym podczas sporządzania np. rysunków technicznych, wykresów funkcji czy też innych figur, nie raz korzystałeś z przyrządów kreślarskich. GeoPaint także oferuje szeroką gamę narzędzi i opcji znacznie ułatwiających rysowanie. Omówię teraz poszczególne z nich:

IKONA STRZAŁKI: na środku okienka roboczego widnieją cztery strzałki. Wraz z przesuwaniem myszki w żądaną stronę przesuwa się również okno robocze.

IKONA DEFINIOWANIA POLA EDYCJI: możliwe jest tutaj kopiowanie, przenoszenie oraz wycinanie zaznaczonego fragmentu rysunku. W celu wyznaczenia pola edycji należy przesunąć wskaźnik na ikonę z prostokątem wykreślonym przerywaną linią i nacisnąć przycisk. Pole to definiujemy tak jak w przypadku prostokąta.
IKONA OŁÓWEK, ODCINEK: po wybraniu jednej z omawianych ikon, kształt kursora zmieni się. Możesz teraz stawiać punkty lub rysować linie.
IKONA PĘDZEL: pozwala na wybranie jednego z czternastu kształtów pędzla.
IKONA SPRAY: czyli rozpylacz. Służy do zamalowywania określonym wzorem wybranych części rysunku.
IKONA KRANIK: jeżeli będziesz chciał wypełnić dowolnym wzorem / kolorem obszar zamknięty (np. okrąg), wówczas kliknij na ikonie przestawiającej kran i wskaż kursorem (teraz w postaci krzyżyka) żądany obszar (obiekt). Następnie wystarczy tylko nacisnąć przycisk.
IKONA PROSTOKĄT: jak sama nazwa wskazuje, przy pomocy tejże opcji możemy rysować prostokąty, przy czym mogą być one wypełniane lub puste. Aby wykreślić na ekranie dowolny prostokąt, należy ustawić kursor graficzny w postaci krzyżyka w wybranym miejscu ekranu i definiując w ten sposób lewy róg figury wcisnąć przycisk myszki. Podczas przesuwania kursora widoczne są aktualne kontury prostokąta. Ponowne wciśnięcie przycisku spowoduje zakończenie operacji definiowania współrzędnych figury i jej pojawienie się na ekranie.
IKONA OKRĘGI: j/w, lecz dotyczy okręgów.
IKONA GUMKA: jeżeli popełniłeś błąd, możesz go usunąć albo poprzez kliknięcie na ikonie UNDO, albo wykorzystując gumkę. Kursor graficzny zmieni się na kwadrat usuwający WSZYSTKO na czym się znajdzie. Aby skasować cały obraz należy wykonać podwójne szybkie kliknięcie na tej ikonie.
IKONA Z LITERKĄ „T”: służy do rozpoczęcia pracy w trybie tekstowym. Po rozciągnięciu ramki, w jej lewym górnym rogu ukaże się pobłyskujący kursor w kształcie pionowej kreski. Teraz do tworzonego dokumentu można wpisać dowolny tekst. Podczas pracy można zmieniać kroje i odmiany czcionek. W celu korzystania z kilku czcionek należy zdefiniować oddzielne pola tekstowe. Ażeby zakończyć pracę w trybie tekstowym należy wskazać myszką inne narzędzie, np. ołówek.
IKONA LINIJKA: możliwy jest pomiar wielkości obiektu w calach (INCHES) albo w punktach (PIXELS).
WSKAŹNIK WZROU: czyli zestaw wzorów podkładu. Wybrany wzór ukaże się w lewym dolnym rogu ekranu i stanie się dostępny dla niektórych opcji narzędziowych, takich jak kran, rozpylacz, bądź wypełnione figury.

 

Inne funkcje

Poza narzędziami GeoPaint dysponuje oczywiście menu głównym. Pominę tu opis opcji z menu GEOS, gdyż są one analogiczne do tych z menu Desktopu, i przejdę od razu do…

MENU FILE

UPDATE: aktualizacja zapisu naszych „posunięć” do pliku z rysunkiem.
RECOVER: działa jak opcja UNDO z okienka narzędziowego, ale dotyczy zapisu danych na dysku.
RENAME: zmiana nazwy rysunku.
PREVIEW: zobrazowanie całego rysunku w pomniejszeniu. Powrót do normalnego trybu pracy nastąpi poprzez kliknięcie na napisie OK, który ukaże się po zakończeniu skalowania.
PRINT: jeżeli na dysku roboczym, na którym aktualnie pracujesz, znajduje się program sterujący (driver) dla Twojej drukarki, nic nie stoi na przeszkodzie, byś wydrukował sobie stworzony dokument. Ważne jest, aby driver drukarki był dobrany prawidłowo. W przeciwnym razie program może się „powiesić”, uniemożliwiając tym samym dalszą pracę.

MENU EDIT

CUT: powoduje wpisanie uprzednio zaznaczonego fragmentu obrazu do zbioru PHOTO SCRAP, lub tekstu do zbioru TEXT SCRAP. Zaznaczony fragment zostanie usunięty z ekranu.
COPY: to samo co wyżej z tą jednak różnicą, że zaznaczony fragment pozostaje na ekranie.
PASTE: jeżeli na dysku znajduje się dowolny wycinek (PHOTO lub TEXT SCRAP), to po wyznaczeniu pola edycji można go dołączyć do tworzonego dokumentu.

MENU OPTION

PIXEL EDIT: czyli po prostu lupa. Wyznaczony obszar zostaje powiększony i będzie zajmował całą powierzchnię okienka rysunkowego. Po lewej stronie okienka informacyjnego wyświetlany jest aktualnie obrabiany rysunek w normalnej wielkości. Tryb pracy ZOOM pozwoli Ci na precyzyjny retusz rysunku. Ołówek, którym teraz rysujesz, może pełnić także rolę gumki. W tym trybie pracy bezproblemowo możesz korzystać z innych narzędzi, takich jak gumka, ołówek, linia itd.
NORMAL EDIT: wyjście z trybu PIXEL EDIT (powrót do normalnej edycji). Taki sam efekt daje szybkie dwukrotne kliknięcie na ikonie symbolizującej ołówek.
CHANGE BRUSH: patrz IKONA PĘDZEL.

MENU FONTS

Po wybraniu tej opcji ukaże się lista zainstalowanych na dysku fontów (czcionek).

MENU EDIT MODE
Po zdefiniowaniu pola edycji w okienku informacyjnym na dole ekranu ukażą się następujące opcje:
MOVE: przenoszenie fragmentu danego obiektu z jednego miejsca na drugie.
COPY: kopiowanie zaznaczonych fragmentów grafiki we wskazane miejsca okienka rysunkowego.
MIRROR X: odbicie lustrzane względem osi X.
MIRROR Y: odbicie lustrzane względem osi Y.
ROTATE: obracanie wskazanego fragmentu obrazu o 90 stopni w prawo.
CLEAR: usuwanie grafiki z wyznaczonego odcinka pola edycji.

 

Zakończenie

Pokrótce opisałem najważniejsze opcje programu GeoPaint. Widać w tym edytorze ogromne podobieństwo do Windowsowego Painta (na PC). Zapewne więc właśnie od systemu GEOS Microsoft i inni brali wzór na swój system operacyjny.

GeoWrite – tekst

 

Na dobry początek

GeoWrite 2.0 to edytor tekstu pracujący w środowisku GEOS. Sam GEOS jest zaś próbą przerobienia starego, dobrego Commodore C-64 na maszynę o oczko lub dwa oczka lepszą. I trzeba przyznać ze próba ta jest udana, chyba tak dalece, jak tylko było to możliwe.

Po uruchomieniu GEOS-a użytkownik doznaje uczucia pewnego zaskoczenia – organizacja ekranu, cała jego struktura, pomysł wykorzystywania strzałki jako kursora, zarzucenie zabaw z klawiaturą. Wszystko to przypomina Amigę, Atari ST, a od niedawna – także komputery PC. Prędkość działania komputera nie jest oszałamiająca. W końcu 1 MHz pozostaje mimo wszystko milionem herców i nie ma możliwości, by tych herców dodać. Wszystko dzieje się ślamazarnie, bez pośpiechu, rzekłbym: flegmatycznie. Z drugiej jednak strony, na takim na przykład PC XT z 4,77 MHz nikt o Windowsach nawet nie mysli, a na C-64 okazało się to możliwe.

Pierwszą zaletą GeoWrite’a jest to, że działa w trybie graficznym, co daje nam to nieograniczone możliwości projektowania nowych lub korzystania z gotowych czcionek. Inne jego zalety to np. fakt, że widzimy tekst dokładnie tak, jak będzie wydrukowany (marginesy, wytłuszczenia – wszystko pojawia się od razu na ekranie). Anglicy alba chcący uchodzić za mądrzejszych niż wyglądają mówią na to WYSIWYG, czyli What You See Is What You Get (po naszemu: to, co widzisz jest tym, co dostaniesz).

 

Uruchamiamy program

Po zapuszczeniu GeoWrite’a komputer daje nam do wyboru trzy możliwości: CREATE new document (Utworzenie nowego dokumentu, OPEN existing document (Otwarcie istniejącego dokumentu) oraz QUIT to deskTop (Powrót do systemu). Jeżeli szczęśliwie wybierzemy którąś z pierwszych dwu możliwości, przejdziemy do właściwej edycji tekstu. Na początek proponuję jednak kliknąć w „CREATE” Wtedy komputer zapyta nas o nazwę, jaką mamy zamiar nadać tekstowi. Wpiszmy cokolwiek., niech to będzie np. „test”. Teraz naszym oczom pokaże się właściwy ekran roboczy. Możemy już zacząć pisać. Jeśli przyjdzie nam ochota, możemy od razu tekst sformatować, odpowiednio ustawiając lewy i prawy margines. Czynimy to, trafiając kursorem na literkę M, która znajduje się pad linijką umieszczoną na górze ekranu. Oba eMy służą do ustawienia marginesów z jednej i drugiej strony. Literka P pozwala na ustawienie akapitu czyli miejsca, od którego zaczniemy pisać po naciśnięciu RETURN.

 

Formatujemy tekst

Powszechnie wiadomo, że minęły już (i chwała Bogu!) czasy, w których podziw budził sam fakt, że coś jest napisane na komputerze. Teraz, by dokument nie budził pobłażliwego uśmieszku, musi być ładnie sformatowany, z wyrównanymi marginesami i odpowiednimi odstępami. Takie możliwości daje nam część ekranu znajdująca się pomiędzy linijką z zaznaczonymi kolejnymi calami a polem, w którym znajduje się tekst. Mamy tu mianowicie JUSTIFICATION – czyli justowanie, a tak poważnie – to sposób formatowania tekstu.

Może być:
LEFT (lewe) – wyrównywany jest tylko lewy margines,
CENTER (środkowe) – żaden margines nie jest wyrównywany, ale za to tekst jest zawsze dokładnie na środku linijki, RIGHT (prawe) – wyrównuje się margines prawy i po prawej stronie jest tekst,
FULL (pełne) – marginesy są wyrównywane po obu stronach, przez odpowiednie rozciągnięcie odstępów między wyrazami. Przenoszenie wyrazów – nie występuje.

Po prawej stronie jest LINE SPACING, czyli odstępy między liniami. Mamy tu do wyboru 1, 1″ i 2. Domyślamy się oczywiście, że odstęp może być pojedynczy, popółtorny albo podwójny. Chyba najestetyczniejszy jest ten drugi, ale to moje osobiste zdanie, nie uzgadniane z kolegium redakcyjnym.

 

Menu Roletowe

Większość rozkazów i możliwości GeoWrite’a jest dostępna z poziomu pull-down menu, czyli – jak mawiają niektórzy rodzimi specjaliści od spolszczania terminologii komputerowej – menu rozwijane albo roletowe. Pierwsze z okien to GEOS. Daje ono możliwość obejrzenia tabliczki informacyjnej GeoWrite’a oraz – jeśli mamy je nagrane na dyskietce – skorzystania z różnych dyrdymałek… to znaczy, oczywiście, z różnych drobnych acz wielce przydatnych programików w rodzaju kalkulatora, zegarka z budzikiem czy gry w „Samotnika”.

Drugim okienkiem w omawianym menu jest FILE. Gdy je rozwiniemy, naszym oczom ukaże się wiele różnych funkcji służących do operacji na plikach.
CLOSE wybieramy, gdy chcemy opuścić GeoWrite bez utraty danych z pliku. Tekst jest wtedy nagrywany na dysk.
UPDATE służy do zmiany daty ostatniej poprawki w pliku na datę aktualną, Operacja ta ma sens tylko wtedy, gdy rygorystycznie przestrzegamy zasady podawania komputerowi aktualnej daty po każdorazowym uruchomieniu GEOS-a.
PREVIEW dale nam możliwość obejrzenia całej strony dokumentu na ekranie. Literki przybierają tu kształt wężyków i dżdżowniczek, ale za to możemy rzucić okiem na ogólny rozkład marginesów, wcięć i odstępów.
RECOVER pozwala odratować plik i przywrócić go do postaci, w jakiej ostatnio nagrany był na dysku. Skuteczność tej opcji – umiarkowana.
RENAME zmienia nazwę aktualnie edytowanego dokumentu.
PRINT zrzuca plik na papier. Oczywiście, niezbędna jest drukarka!
QUIT opuszcza GeoWrite w diabły.

Bardzo bogate są możliwości GeoWrite’a w dziedzinie pracy na blokach tekstu. Fragmenty da obrabiania zaznacza się joystickiem, najeżdżając kursorem na jeden z końców, trzymając guzik FIRE i przesuwając na drugi koniec bloku. Łatwo poznać, na której części tekstu komputer będzie pracował, bowiem wyświetlany jest on w negatywie. Drugie menu – EDIT – pozwala na wykonanie trzech operacji, przydatnych w działaniu na blokach tekstu. Operacje te to:

CUT – czyli likwidacja boku, dostępne przez jednoczesne naciśnięcie klawiszy C= i X (dla pewności komputer przypisuje likwidowany test do zapasowego bufora),
COPY (C= i C) – przepisuje blok do bufora,
PASTE – wstawia zawartość bufora do dokumentu, w miejscu, w którym stoi kursor (C= i T); służy tez do dołączania do dokumentu obrazków z dysku (C= i W).

Oprócz tych klasycznych operacji na blokach, GeoWrite daje nam jeszcze szerokie możliwości w operowaniu krojami liter. Otwarcie szufladki FONT daje nam szansę zmiany czcionki na dowolną z nagranych na naszym dysku. Jeżeli na dysku nie mamy żadnej, komputer zaoferuje wyłącznie krój typowy, BSW mówiąc między nami, paskudny). Natomiast szufladka STYLE pozwala dowolnie manipulować w obrębie jednego kroju. Każda litera może być:

wytłuszczona (BOLD), C= i B,
kursywą (ITALIC), C= i I
konturową (OUTLINE), C= i O
podkreśloną (UNDERLINE), C= i U
indeksem górnym (SUPERSCRIPT), C= i >
indeksem dolnym (SUBSCRIPT), C= i <
albo wreszcie zwykłą czcionką (PLAIN), C= i P

To, oczywiście nie wszystko. Duże, acz rzadko kiedy wykorzystywane możliwości daje nam szuflada OPTIONS. Znajdujemy tu:

SEARCH (C= i S) – czyli szukanie w tekście zadanego ciągu znaków,
FIND NEXT (C= i N) – czyli dalsze szukanie tego samego ciągu,
CHANGE, THEN FIND (C= i Y) – czyli zmianę znalezionego tekstu na inny, przez nas podany, a potem – dalsze poszukiwania. Oprócz szukania tekstów marny tu jeszcze:
HIDE PICTURES – służące do niewyświetlania obrazków podczas edycji tekstu. Daje to sporą oszczędność czasu, bo obrazki te za każdym pojawieniem się muszą być doczytywane z dysku,
PEN HEADER (C= i H) – pozwala rozpocząć pisanie nagłówka,
OPEN FOOTER (C= i F) – otwiera przypisy stopkę) u dołu strony,
SELECT PAGE (C= i V) – odwala za nas czarną robotę polegającą na zaznaczeniu całej strony jako bloku roboczego. Dalsze operacje na stronach są w szufladce PAGE. A należą do nich:
PREVIOUS PAGE (C= i strzałka w lewo) – wraca na Poprzednią stronę tekstu,
NEXT PAGE (C= i N) – przenosi nas na stronę następną,
GOTO PAGE (C= i G) – idzie od razu na stronę przez nas wskazaną,
PAGE BREAK (C= i L) – używamy, gdy uważamy, że strona powinna kończyć się w miejscu, gdzie jest kursor. Dalszy tekst będzie już na następnej stronie.

 

To już koniec!

I to już chyba wszystko, co można napisać o GeoWrite bez zbędnego przynudzania. Oczywiście, oprócz konkretów, zawsze jestem skłonny skreślić parę słów, którymi napiszę, że edytor ten jest przeze mnie uważany za najlepszy, jaki do tej pory powstał dla C-64. Gdyby tylko nie jego przerażająca flegmatyczność, bez żadnego bólu mogliby go używać faceci, którzy przedtem pracowali na komputerach lepszych, takich jak Amiga, PC, Atari ST. GeoWrite jest naprawdę godny uwagi, jeżeli tylko pojawi się chęć estetycznego wydrukowania jakiegoś listu, dokumentu czy innego tekstu.

I mogę się pod tym podpisać obiema rękami.

 

GeoCalc – bazy, arkusze

GeoCalc

Ten świetny arkusz kalkulacyjny umożliwia obliczanie domowego budżetu, sporządzanie np. list płac, zestawień, tabel, bilansów itp. Jak przystało na pogram pracujący pod GEOS-em, GeoCalc jest szalenie prosty w obsłudze. Oferuje pokaźną ilość przeróżnych funkcji matematycznych i zawiera wielodziałaniowy kalkulator. Ma także możliwość przenoszenia dowolnego wycinka arkusza w postaci zbioru (Text Scrap) do bazy danych (GeoFile), do programu służącego do tworzenia wykresów (GeoChart), bądź też do edytora tekstu (GeoWrite). Maksymalne wymiary tworzonych arkuszy to 112 komórek w poziomie i 256 w pionie.

 

Uruchamianie

GeoCalc uruchamia się jak inne aplikacje systemu, toteż nie będę się powtarzał. W przypadku problemów z uruchamianiem należy zrekonfigurować pamięć operacyjną komputera. Jak to zrobić? Wystarczy na chwilę uruchomić programik GeoCalcKey i wybrać opcję Create.

 

Obsługa

Poruszanie po arkuszu odbywa się za pomocą ikon strzałek, klawiszy kursora, myszki względnie joysticka. Do przewijania arkusza służy opcja Scroll On z menu Display. Po jej wskazaniu, w prawym, dolnym rogu ekranu ukazuje się niewielki prostokąt (miniatura całej tabeli) z widocznym wewnątrz mniejszym (okno edycyjne). Teraz wystarczy dwa razy kliknąć w miejsce arkusza, do którego chcielibyśmy się przenieść. Gdy podczas edycji zajdzie potrzeba przekopiowania zaznaczonej części arkusza, można tego dokona w analogiczny sposób, jak w programie GeoWrite, czyli klikając na komórce leżącej na początku interesującego nas miejsca, a następnie przenosząc kursor na koniec zaznaczanego obszaru (zaznaczony obszar wyświetlany jest w rewersie). Zawartość poszczególnych komórek można wycinać, przenosić w inne miejsce oraz powielać.

 

Sedno sprawy – Edycja

Komórki mogą być wypełnione tekstem, liczbami lub wyrażeniami matematycznym. Przy wprowadzaniu tych ostatnich należy na początku wstawić znak równości. W przeciwnym wypadku wpisana informacja zostanie potraktowana jako tekst. Aby wprowadzić dane do komórki, należy ją najpierw wskazać kursorem. Następnie w drugiej części arkusza (belka edycyjna), w chwili gdy pojawi się kursor, wpisujemy 1iczbę (ew. tekst, wyrażenie matematyczne}. Wciśnięcie klawisza RETURN spowoduje przypisanie tej informacji wskazanej komórce i natychmiastowe przejście do rubryki niżej. Jeżeli chcemy zmienić komórkę tekstową na numeryczną należy ją wskazać kursorem i skorygować w belce edycyjnej. W działaniach matematycznych nie ma praktycznie żadnych ograniczeń. Można przeprowadzać dowolne działania, np. obliczać funkcje trygonometryczne, potęgi, logarytmy itp. Przy czym każdej komórce można przyporządkować nie tylko własną funkcję, lecz także wybrać spośród wielu gotowych, zawartych w GeoCalcu. Do wybrania takiej funkcji służy opcja Pasie Function z menu Options. Po wskazaniu jej na ekranie pojawia się odpowiednie okienko. Teraz należy tylko wybrać wzór i podstawić wartość zmiennej. Podczas wpisywania danych do komórek możemy w każdej chwili, za pomocą klawisza: DEL wymazać błędnie podaną wartość i wpisać na jej miejsce właściwą. Oczywiście dotyczy to również komórek z tekstem.

 

Co w Menu?

Menu DISPLAY zawiera opcje kontrolujące sposób prezentacji danych na ekranie i wydruku:
FORMAT – ustalanie formatu, w jakim wyświetlane będą wyrażenia w komórkach (każdy format charakteryzuje się różną ilością miejsc po przecinku);
STYLE – określa odmianę fontu: zwykły – PLAIN TEXT, pogrubiony – BOLD, pochyły – ITALIC; ALIGNMENT – opowiada za adiustację znaków we wszystkich komórkach: centrowanie – CENTER, równanie do lewego marginesu – LEFT, równanie do prawego marginesu – RIGHT;
WIDTH – regulacja szerokości kolumny w zakresie od 4 do 49 znaków. Opcje menu EDIT są następujące:
CUT – wycina zaznaczony fragment arkusza i kopiuje go na dysk;
COPY – kopiuje zaznaczony fragment arkusza na dysk (zaznaczony fragment pozostaje na ekranie);
PASTE – odczytuje z dysku uprzednio skopiowany (lub wycięty) wycinek (Calc Scrap) i przenosi go we wskazane miejsce;
CLEAR – czyści z ekranu wskazany fragment arkusza (bez zapisu na dysku).

Menu FILE zawiera opcje o takim samym znaczeniu, jak w innych aplikacjach systemowych. Wyjątkiem jest opcja Print, po wybraniu której pojawia się niewielkie okienko z następującymi podopcjami:
HIGH/DRAFT/NLQ – jakość druku (NLQ – najlepsza jakość);
FROM CELL…TO – umożliwia wydruk tylko wybranego obszaru arkusza;
SINGLE SHEET/TRACTOR FEED – druk na pojedynczych kartkach lub na tzw. składance (papier perforowany);
PRINT GRID – drukuje siatkę linii pomocniczych dzielących poszczególne kolumny i wiersze;
PRINT HEADINGS – poza zawartością komórek drukuje również ich oznaczenia (numery kolumn, wierszy).

 

 

Zakończenie

Niewątpliwie GeoCalc jest jednym z najlepszych (jeśli nie najlepszym} arkuszy kalkulacyjnych dla C-64. Jeśli wykonujecie często np. obliczenia podatkowe lub podsumowania, domowego budżetu, powinniście jak najszybciej zaopatrzyć się w ten program.

Aplikacje i akcesoria

W poprzednich artykułach zapoznałem Was z najważniejszymi programami „chodzącymi” pod GEOS-em. Niewiele pisałem o tzw. akcesoriach, czyli małych programach pomocniczych ułatwiających pracę z systemem. Dlatego też teraz postaram się omówić niektóre z nich.

 

Jeszcze trochę o Aplikacjach i Akcesoriach

Chciałbym od razu zaznaczyć, iż nie będę dokładnie opisywał obsługi poszczególnych aplikacji czy też akcesoriów, ale jedynie ich przeznaczenie i pełnione funkcje. Natomiast sposób uruchamiania i korzystania z akcesoriów znajdziesz opisane w innych artykułach w dziale GEOS.

 

No to do dzieła!

Combiner – aplikacja bardzo przydatna wówczas, gdy mamy np. dwa dokumenty spod edytora tekstu GeoWrite i chcemy je połączyć w jeden. Zaletą programu jest możliwość dowolnego definiowania miejsca pierwszego dokumentu, do którego „wklejone” zostaną stronice z drugiego dokumentu.

Mac Attack – aplikacja w formie prostego konwertera grafiki, służącego do przenoszenia obrazków z komputerów Macintosh (format MacPaint) na format zgodny z GeoPaintem i odwrotnie.

Scrap Cutter – również aplikacja służąca do łączenia kilku wycinków Photo Scrap w jedną całość, wycinania zbędnych elementów obrazu i, w końcowym etapie, do tworzenia z nich całych albumów itp. Zaletą programu jest to, iż obrabiany wycinek grafiki widoczny jest w całości na ekranie.

Un Trash – aplikacja umożliwiająca odzyskanie omyłkowo skasowanych plików (odpowiednik opcji Unscrath w DOS).
Window – aplikacja do zmiany cienia na inny pod wyświetlanym w GEOS-ie oknem z ikonami.

Photo print – aplikacja do drukowania dowolnej grafiki dołączonej do Photo Albumu.

Date print – jest aplikacją shareware’ową. Program umożliwia wydrukowanie zawartości pliku Date Book z danymi pochodzącymi z programu Calendar. Na początku należy wprowadzić datę początkową oraz końcową okresu, z którego wszystkie zawarte tam informacje będą wydrukowane oraz sposobu druku (NLQ lub DRAFT).

Note print – jak wyżej, z tym że dotyczy wszystkich informacji zapisanych w zbiorze Notes z programu NotePad. Geonumber – aplikacja do badania numerów seryjnych GEOS-owych dysków zarówno systemowych, jak też zawierających inne aplikacje.

Change Printer – jeżeli na dysku zainstalowanych jest kilka driverów do drukarek, to dzięki temu programikowi można szybko zmienić aktualnie ustawiony sterownik na inny, bez konieczności „opuszczania” dowolnej, większej aplikacji, np. GeoWrite.

Change Pattern – pozwala na zmianę podczas pracy np. w GeoPaincie podkładów utworzonych za pomocą programów typu Pattern Editor. Po wskazaniu nazwy danego patternu na ekranie wyświetlany jest zestaw wzorów.

GeoHexCalc – jest to udoskonalona i znacznie rozbudowana wersja kalkulatora, na którym możemy dokonywać obliczeń w systemie dziesiętnym, heksadecymalnym, jak też i binarnym.

Show Font – program ten służy do przeglądania wszystkich fontów znajdujących się na dysku. Oprócz wyświetlania na ekranie wskazanego zestawu znaków, podawany jest również numer identyfikacyjny oraz miara (w punktach) przeglądanego zestawu.

Calendar – jest to komputerowa odmiana kalendarza ściennego, wzbogaconego o dodatkowe funkcje. Program pozwala na wyświetlanie kalendarza z dowolnego miesiąca naszego wieku, a także na zapisanie pod każdą datą krótkiej informacji. Jak przystało na tego rodzaju programy, każdą informację możemy szybko odszukać.

Screen print – uaktywnienie tegoż programiku spowoduje wydrukowanie aktualnego ekranu.

Geo clock – taki mały bajer. Oprócz zegara cyfrowego w prawym górnym rogu ekranu, na środku wyświetlany jest zwykły zegar wskazówkowy. Zaletą tego programu jest możliwość wywołania podczas pracy z inną aplikacją.

Skeet – jedna z nielicznych gier działających pod GEOS-em. Gra w rzutki, która polega na strzelaniu do przedmiotów przelatujących w obrębie niewielkiego pola. Możliwa zmiana jednego z trzech poziomów trudności oraz liczby obiektów do zestrzelenia.

Black Jack – jeszcze jedna gra. Jest to symulacja popularnej gru karcianej pod tym samym tytułem.

Y-Z-Swap – status Auto Exec. Programik przydatny dla piszących na maszynie pisania. Zamienia działanie dwóch klawiszy: Y na Z oraz Z na Y.

Plus 21 KB – Auto Exec. Program pozwala na sformatowanie dyskietki od pierwszej do czterdziestej ścieżki, co umożliwia wykorzystanie pięciu „nielegalnych” ścieżek do przechowywania danych. Zyskujemy około 21 KB wolnego miejsca. Jeżeli na dysku znajdują się już jakieś dane, możemy sformatować tylko pięć „nielegalnych” ścieżek i w ten sposób rozszerzyć pojemność nośnika.

R-Boot – program napisany w Basic-u. Po jego uruchomieniu system zostanie ponownie załadowany z dyskietki do pamięci komputera.

Disc Repair – również program napisany w Basic-u. Służy do ratowania danych z uszkodzonych dyskietek.

Graphic Grabber

W tym odcinku dowiecie się, w jaki sposób i przy pomocy jakich programów działających pod systemem GEOS przenosi się grafikę z różnych edytorów graficznych na format zgodny z GeoPaintem. Ponadto, poza aplikacjami systemowymi, zapoznam Was z innymi, mającymi status akcesoriów. Te ostatnie umożliwiają przenoszenie obrazków z programów Art Studio, Koala Paint, Flexidraw itp.

PARĘ OGÓLNIKÓW

Graphic Grabber jest typową aplikacją systemu. Oznacza to, iż po jego uruchomieniu nie opuszcza się GEOS-a, zaś powstałe podczas pracy pliki charakteryzują się nieograniczonym przenoszeniem danych pomiędzy innymi aplikacjami, np. GeoWrite, GeoFile, GeoPublish itp.

GG odczytuje formaty grafik z programów Newsroom, Print Shop oraz Print Master (do programów tych powstało wiele dysków tzn. Clip Arts zawierających różne obrazki).

Ponieważ program, ze względu na swoje przeznaczenie (gromadzenie grafiki), wymaga sporej ilości wolnego miejsca na dysku, to dla ułatwienia działania programu zainstalowano następujące akcesoria:

Photo Manager – pozwala na utworzenie albumów, w których można przechowywać przekonwertowane grafiki (jego brak ogranicza nas do zapisania tylko jednej grafiki).
Notes – tu umieszcza się krótką charakterystykę stworzonych albumów.
DeskTop – ze względu na wykonywanie podczas konwersji dużej ilości operacji, obecność tego pliku na dysku roboczym jest bezwzględnie konieczna (gdy dysponujesz dwoma stacjami dysków, to dysk systemowy z plikiem DeskTopo umieść w stacji A, natomiast w stacji B dysk roboczy z programem, już bez potrzeby instalowania DeskTopu).
Grabber Key – w razie wystąpienia jakichkolwiek problemów, w celu zrekonfigurowania pamięci należy uruchomić tę procedurę.

Po uruchomieniu programu, w górnej części ekranu rozwija się belka z menu – wybiera się z niej program, z którego będą pobierane grafiki.

MENU FILE

Po dokonaniu wyboru jednego z trzech możliwych do odczytania formatów system zażąda zmiany dyskietki z plikami zapisanymi we właściwym formacie, po czym w niewielkim oknie dialogowym wyszczególnione zostaną wszystkie zawarte na dysku nazwy. Do opuszczenia Grabbera służy opcja QUIT.

TERAZ JUŻ TYLKO KONWERTOWAĆ!

Po wskazaniu z pola dialogowego danej nazwy, na ekranie ukaże się grafika oraz cztery niewielkie ikony:
– Ikona symbolizująca pole dialogowe – wyświetla na ekranie całą zawartość katalogu.
– Ikona nożyczki – tworzy na dysku plik zawierający aktualnie wyświetlaną grafikę. Plik ten jest w postaci wycinka Photo Scrap i może być dołączony do albumu lub do innych aplikacji. Wycinek można również zapisać wskazując opcję IN A SCRAP z menu SAVE.
– Ikona symbolizująca otwartą książkę – pozwala zapisać grafikę do wybranego albumu. W przypadku, gdy takiego albumu nie ma, należy skorzystać z opcji CREATE ALBUM z menu OPTIONS. Analogicznie grafikę zapisać możemy korzystając z opcji IN AN ALBUM zawartej w menu SAVE.
– Ikona symbolizująca otwarty notes – pozwala na swobodne przemieszczanie się po dysku, z jednoczesnym wyświetleniem na ekranie aktualnego obrazka. Zamieszczone tutaj opcje mają następujące przeznaczenie:
FIRST – odczytanie i wyświetlenie pierwszej grafiki z katalogu;
PREV – odczytanie poprzedniej grafiki;
NEXT – wczytanie następnej grafiki;
LAST – odczyt ostatniej w katalogu grafiki i wyświetlenie jej na ekranie.

MENU OPTIONS

Są tu do dyspozycji następujące opcje:
CHANGE PHOTO ALBUM – wybieranie albumu, z którego chcemy skorzystać. Jeżeli na dysku nie utworzyliśmy żadnego albumu, zamiast napisu CHANGE pojawi się napis CHOOSE (wybierz).
CREATE ALBUM – tworzy na dysku album standardowy dla programu PHOTO MANAGER.

 

* * *

Poznaliśmy już jeden z lepszych programów do konwersji grafiki, działający bezpośrednio pod systemem. Teraz w kilku zdaniach zapoznam Was z jeszcze jednym programem.

GRAPHIC TO GEOS

Napisany został częściowo w języku BASIC oraz w języku maszynowym. Jego obsługa jest banalna. Należy tylko wybrać jeden z trzech formatów i przycisnąć przyporządkowany mu klawisz na klawiaturze. Grabber umożliwia przenoszenie obrazków z trzech popularnych programów graficznych, takich jak: Doodle, Flexi Draw oraz Koala Painter. Aby wczytać do GEOS-a obrazek spod Art Studio wystarczy skorzystać z programów zainstalowanych w kartridżu Action Replay lub z programu GoDot! (pliki z Art Studio zamieniamy np. na Koala). Program zada jeszcze kilka pytań odnoszących się do palety kolorów, po czym na GEOS-owskim dysku utworzony zostanie plik z ikoną YOUR PIC TO GEOS. Dokument ten będzie można już odczytać przy pomocy programu GeoPaint.

 

Programy pomocnicze

Desktop zawiera pewną liczbę bardzo przydatnych programów nazywanych procedurami użytkowymi (ang. Desk Accessories czyli wyposażenie biurka). Programy te różnią się od innych tym, że możliwe jest korzystanie z nich w dowolnym czasie, m. in. w trakcie pracy z głównym programem użytkowym.

ALARM CLOCK (Budzik)
Procedurę tę możemy wywoływać po to, ażeby zobaczyć np. która jest godzina, lub w celu ustawienia aktualnego czasu. Regulację zegara zaczynamy od „wejścia” w tryb pracy zegara. Następnie przestawiamy czarny, prostokątny kursor na cyfrę, którą chcemy zmienić. Po wprowadzeniu danych wciskamy klawisz RETURN, aby zatwierdzić wprowadzone dane i uruchomić zegar. Alarm ustawiamy w analogiczny sposób co godzinę. Należy pamiętać, że zegar działają w oparciu o anglosaską notację 12-godzinną, co oznacza, że nie można wprowadzać godziny 13 czy 22. Godziny zmieniają się w zakresie od 0 do 12 z zaznaczeniem pory dnia: AM – przed południem i PM – po południu.

CALCULATOR (Kalkulator)
Po uruchomieniu tej procedury zgłasza się prosty, czterodziałaniowy kalkulator. Do jego obsługi wykorzystać można klawiaturę, jak też joystick lub myszkę. Oprócz standardowej notacji można posługiwać się zapisem wykładniczym. W tym celu musimy wprowadzić mantysę liczby, następnie E i wykładnik. Należy pamiętać, że wykładnik musi zawierać się w przedziale od -37 do 37. Kolejny program to:

 

 

NOTEPAD (Notatnik)

Program ten umożliwia wprowadzanie na bieżąco własnych notatek, także w trakcie korzystania z innych programów. Notatnik może przechować do i 27 stron informacji, po około 250 malców na każdej z nich. Notatki wpisuje się za pomocą klawiatury komputera. Po naciśnięciu klawisza RETURN, kursor przechodzi do początku nowej linii. Narożnik, znajdujący ssę w dolnym lewym rogu notatnika służy do „przewracania kartek.

PHOTO MANAGER (Zarządca graficzny)
Jest to jeden z najważniejszych programów systemu GEOS. Pozwala na zarządzanie obrazami graficznymi zapisanymi w zbiorach o nazwie PHOTO ALBUM. Wszystkie rysunki, jakie są zapisywane na dysk z programu GeoPaint (i innych), znajdują są w zbiorze PHOTO SCRAP. Zbiór taki może przechowywać jednocześnie jeden rysunek, którym można dowolnie operować, np. umieszczać w PHOTO ALBUMIE. Po uruchomieniu PHOTO MANAGERa otwiera się menu zawierające następujące opcje: CREATE – tworzenie nowego zbioru; po wyborze tej opcji pokaże się okno dialogowe umożliwiające podanie nazwy nowego albumu. OPEN – rozpoczęcie pracy z istniejącym na dysku roboczym zbiorem typu PHOTO ALBUM; komputer wyświetli okno zawierające nazwy wszystkich albumów znajdujących się na dysku; w celu wyboru któregoś z nich należy podświetlić jego nazwę. QUIT – powrót do głównego menu. Aby do albumu dołączyć obrazek z wycinka PHOTO SCRAP, należy na początek utworzyć lub otworzyć istniejący album. Po wybraniu opcji PASTE rysunek zostanie automatycznie dołączony do zbiorów. Przegląd zawartych obrazków jest taki sam, jak w przypadku korzystania z programu NOTEPAD. Jeżeli oglądany obrazek jest większy niż ekran, to jego niewidoczne fragmenty można obejrzeć po przesunięciu wskaźnika strony umieszczonego w lewym dolnym rogu pod rysunkiem. Po wybraniu z menu głównego opcji OPEN i wywołaniu w ten sposób istniejącego albumu, możemy kopiować z niego rysunki do zbiorów PHOTO SCRAP, celem przeniesienia ich do innych programów. Teraz stów kilka na temat zawartości menu z programu mu PHOTO MANAGER.

Menu EDIT: CUT – kopiuje rysunek na dysk do zbioru PHOTO SCRAP jednocześnie usuwając go ze zbioru, COPY – również kopiuje rysunek, lecz nie wymazuje go z albumu.
Menu FILE: CLOSE – zamyka używany aktualnie album i umożliwia wywołanie następnego, QUIT – powrót do Desktopu lub aplikacji; opuścić ten program można też poprzez pojedyncze kliknięcie na prostokącie umieszczonym w prawym górnym rogu.

TEXT MANAGER (Zarządca tekstów)
Program ten stworzono w celu zarządzania tekstami. Zawarte w nim opcje mają analogiczne znaczenie co program opisany powyżej.

PREFERENCE MANAGER (Zarządca Parametrów)
Ten program służy do konfigurowania dla własnych potrzeb niektórych parametrów systemu GEOS. Okno zarządcy podzielone jest na kilka obszarów funkcyjnych. I tak:
1. Ustawienie charakterystyki ruchu wskaźnika myszki. Trzy prostokątne ramki z lewej górnej części okna pozwalają ustalić odpowiednią minimalną oraz maksymalną prędkość, jaką może osiągnąć wskaźnik kierowany myszą (MIN. VELOCITY i MAX. VELOCITY). ACCELERATION natomiast określa przyspieszenie tzn. czas, w którym wskaźnik osiągnie prędkość maksymalną. W celu zmiany ustawienia należy wskazać na market znajdujący się na którejś z ramek, pstryknąć, i przeciągnąć na inne miejsce.
2. Zmiana barwy i kształtu wskaźnika. Kwadrat w lewym górnym rogu okna pozwala na zmianę wyglądu strzałki. Wskazanie i pstryknięcie na któryś z pikseli powoduje jego zapalenie lub zgaszenie. Klikając na prostokącie obok słowa MOUSE, można dowolnie zmieniać barwę edytowanego aktualnie wskaźnika.
3. Zmiana barwy obrzeża, tła i napisów. Do tego celu stworzono prostokąty znajdujące się obok wyrazów BORDER (ramka), B. GROUND (tło), F. GROUND (napisy). Kolor obrzeża można zawsze zmieniać na dowolny z szesnastu kolorów Commodore, podobnie kolor tła, które jednak nie może przybierać koloru napisów i wskaźnika.
4. Zmiana daty lub czasu. Do tego celu służy okienko TIME SET. Ustawianie zegara oraz datownika w tym programie odbywa się identycznie jak w programie BUDZIK.
5. Inne opcje. CHANGE – uaktywnia zdefiniowane parametry. SAVE – zapis zdefiniowanych parametrów. LOAD – ładowanie parametrów. DEFAULT – automatycznie załadowuje oryginalne wartości kolorów oraz kształt wskaźnika myszy. DISC COPY (Kopier dysków)

To typowy program kopiujący. Jego przeznaczeniem jest tworzenie kopii roboczych oraz kopii bezpieczeństwa. Program sam formatuje dyski docelowe. Po wywołaniu DISC COPY komputer oczekuje na włożenie do stacji dysku źródłowego. Gdy już to zrobimy i wciśniemy klawisz [Y] następuje proces odczytu dysku. Następnie należy włożyć do stacji dysk docelowy, po czym nastąpi proces jego formatowania i zapis. W ten prosty sposób po trzech takich przełożeniach otrzymamy gotową kopię dysku.

DISC REPAIR („Naprawiacz” dysków)
Jest to program napisany w BASIC-u. Ma on za zadanie, jak sama nazwa wskazuje, „naprawiać” uszkodzone dyski. Menu DISC REPAIRa zawiera następujące opcje: WRITE PROTECT DISK – zabezpiecza dysk przed przypadkowym skasowaniem, UNWRITE PROTECT – odbezpiecza dysk, DESK BORDER INFO – podaje informacje o programach znajdujących się za ramką menu, oraz o ich lokalizacji na dysku (ścieżka, sektor), VIEW THE BAM – mapa dysku, ANALYZE TRACK 18 – podaje informacje o zawartości ścieżki osiemnastej, REPAIR DIRECTORY – „naprawa katalogu” BASIC – „przejście” do interpretera BASICa, GEOS – powrót do systemu (w stacji powinien znajdować się oryginalny dysk).

UNTRASH (Odzyskiwanie plików)
Dzięki temu programowi możliwe jest odzyskanie omyłkowo wymazanego z dysku pliku (o ile sektory zajmowane przez skasowany plik nie zostały zagięte przez inny). Program wyświetla okno z żądaniem włożenia do stacji dysku z usuniętym plikiem. Po wybraniu opcji OK program „grzebie w koszu na śmiecie”, podając na bieżąco dane o znajdowanych plikach z zapytaniem, czy chcemy je odzyskać. Po sprawdzeniu całego dysku następuje powrót do Desktopu. Należy teraz niezwłocznie poddać dysk opcji VALIDATE, inaczej odzyskane pliki pozostaną „puste” czyli będą w dalszym ciągu niedostępne. I to by było na tyle jeżeli chodzi o Desktop. Oczywiście programów pomocniczych dla GEOS-a powstało o wiele więcej. Z chwilą omawiania innych „gwiazd” systemu postaram się napomknąć jeszcze o niektórych z nich. Jak wtajemniczeni wiedzą, jest jeszcze wiele programów pomocniczych, powstają ciągle nowe. Opisane zostały tu te najważniejsze i najbardziej popularne.

Desktop – serce systemu

 

Uruchomienie systemu

Po umieszczeniu w stacji dysku zawierającego system GEOS należy napisać: LOAD”*”,8,1 [RETURN]. Na ekranie pojawi się najpierw napis „BOOTING GEOS” (wczytywanie GEOS-a) a po chwili – menu główne programu Desktop. Należy w tym momencie, przy pomocy opcji CLOSE z menu DISK, „zamknąć” dostęp do dysku systemowego i zastąpić go kopią roboczą. Ukazanie się na ekranie planszy Desktopu oznacza oczywiście, że środowisko graficzne czyli system GEOS zostało waśnie zainstalowane i od tej chwili ono „rządzi” Twoim C-64. Jeżeli pamięć Twojego komputera nie będzie dostatecznie wyczyszczona” i będą się w niej znajdować „śmiecie”, to GEOS nie uruchomi się. Na ekranie wyświetlony zostanie nie Desktop, lecz zwyczajne pionowe lub poziome paski. Wówczas trzeba komputer wyłączyć i po odczekaniu około 15 sekund powtórzyć próbę. Jeżeli i teraz system nie chce się zgłosić, należy wyłączyć komputer wraz z urządzeniami zewnętrznymi na okres co najmniej 5 minut. Dopiero po upływie tego czasu można przystąpić do ponownego wgrywania GEOS-a.

 

Wygląd ogólny

Tak jak we wszystkich programach „GEOS-owych”, tak i w Desktopie na górze ekranu (na tzw. górnej belce) znajduje się wykaz dostępnych menu. Wszystkie one po wyborze rozwijają się w dół ukazując swoje opcje (taka technika określana jest mianem pull-down menu).

W prawym górnym rogu umieszczona jest ikona dyskietki. Pod nią znajduje się nazwa aktualnie wykorzystywanego dysku. Jeżeli w stacji znajduje się dyskietka, do której otwarty jest dostęp, to omawiana ikona ma kolor czarny. Na lewo od ikony dyskietki znajduje się okienko w kształcie wąskiej belki. Zawarte są w nim informacje o katalogu dyskietki. Na samej górce tego okienka wypisana jest nazwa dysku. Poniżej można dowiedzieć się o liczbie plików znajdujących się na dysku, ilości wolnej i zajmowanej pamięci w kilobajtach.

Na stronach katalogu umieszczone są ikony symbolizujące zbiory i pliki. Ikon takich na jednej stronie zmieścić się może maksymalnie osiem. Nazwa pliku podawana jest poniżej każdej ikony symbolizującej dany zbiór. Do obejrzenia wszystkich zbiorów znajdujących się na danej dyskietce służy lewy dolny narożnik strony katalogu – naprowadzając nań wskaźnik myszki lub joysticka i wciskając przycisk uzyskujemy wgląd w kolejne strony katalogu. Druga szybsza metoda to wciśnięcie klawisza z odpowiadającym mu numerem strony.

Prostokąt z czarną poziomą kreską przeznaczony jest do „zamykania” dysku. Po takim zamknięciu można „otworzyć” drugi dysk poprzez kliknięcie na ikonie symbolizującej dyskietkę. Ikony drukarki i kosza umieszczone są w prawym dolnym ekranu. Kosz na śmiecie służy do usuwania z dysku niepotrzebnych plików. Drukarka natomiast – no cóż, wiadomo do czego.

 

Funkcje Menu Głównego

Po tym krótkim wprowadzeniu przejdźmy do omówienia opcji poszczególnych menu Desktopu.

Menu GEOS

GEOS info – wyświetlane jest tutaj okno, w którym podawane są informacje o autorach zainstalowanego systemu wraz z jego pełną nazwą oraz datą powstania.
Desktop info – to samo z tym, że informacje dotyczą Desktopu.
Select Printer – umożliwia dokonanie wyboju drivera (programu sterującego) dla używanej aktualnie drukarki.
Select Input – tę opcję wywołać możemy także poprzez kombinację klawiszy C= + 1. Określamy tu, za pomocą jakiego urządzenia będziemy się komunikować z systemem i programami. Do dyspozycji mamy joystick, mysz, pióro świetlne, a także tabliczkę graficzną KOALAPAD.
Others (inne opcje) – jeżeli na dysku, z którego aktualnie korzystamy, zainstalowane są takie programy jak np. kalkulator, gar, wyświetlone zostaną ich umożliwi ich uaktywnienie. kalendarz czy zegar, wyświetlone zostaną ich nazwy, a to z kolei umożliwi ich uaktywnienie.

 

 

Menu FILE

Menu to odpowiada za niektóre operacje na plikach.
OPEN – „otworzenie”, czyli uruchomienie danego pliku, którego status umożliwia dokonanie tej operacji przez użytkownika z poziomu Desktopu. W celu uruchomienia pliku przed wywołaniem opcji OPEN należy kliknąć jednokrotnie na ikonie żądanego programu (co spowoduje wyświetlenie tejże ikony w negatywie).
DUPLICATE – umożliwia stworzenie kopii danego pliku na tym samym dysku, na którym znajduje się oryginał. Najpierw trzeba wskazać plik do skopiowania (jednokrotne kliknięcie na jego ikonie), potem wybrać opcję DUPLICATE, a następnie w okienku dialogowym wpisać nową nazwę. Na koniec należy potwierdzić polecenie naciskając klawisz RETURN.
RENAME – zmiana nazwy pojedynczego pliku. Z opcji tej korzysta się analogicznie, jak w przypadku OPEN i DUPLICATE.
INFO – podaje informacje o wskazanym pliku w następującej kolejności: disk – nazwa dyskietki, na której znajduje się zbiór, type – typ pliku, class – stała nazwa pliku i numer wersji, structure – struktura pliku, size – rozmiar pliku w kilobajtach, modified – data ostatniej modyfikacji, author – nazwisko autora pliku, write protect – stan zabezpieczenia przed przypadkowym skasowaniem (czarny pełny kwadrat oznacza, że zbiór jest zabezpieczony – można go tylko odczytać; „odbezpieczenie” pliku następuje po jednokrotnym kliknięciu myszką na kwadracie).
Pod opisanymi informacjami znajduje się ramka, w której pobłyskuje kursor. W ramce tej możemy umieścić swoje uwagi na temat zbioru, jego zawartości itp.
PRINT – opcja ta umożliwia wydruk dokumentu. Bezpośredni wydruk możemy osiągnąć na dwa sposoby:
1. Z menu FILE wybrać opcję PRINT, uprzednio zaznaczając odpowiedni dokument.
2. Bezpośrednio z Desktopu (bez wywołania opcji PRINT, poprzez przeniesienie ikony „widmowej” (wskazana ikona staje się taka podczas jej holowania myszką) danego dokumentu na ikonę drukarki i naciśnięcie przycisku myszki.

Menu VIEW

Po wczytaniu do pamięci komputera systemu GEOS, w głównym menu Desktopu jest wyświetlany katalog w formie okienka z ikonami. Jednakże tego rodzaju rozwiązanie nie zawsze musi nam odpowiadać. W celu zmiany prezentacji katalogu na ekranie stworzono menu VIEW. Daje ono do dyspozycji następujące funkcje:
By icon – tryb ten uaktywniony jest od razu po zgłoszeniu systemu. Powoduje wyświetlenie katalogu w postaci ikon.
By size – po użyciu tej opcji katalog ukazuje się w specjalnym oknie dialogowym. Zbiory „układane” są w kolejności od największych do najmniejszych. Strzałki w dole okna umożliwiają przegląd kolejnych stron katalogu. Jeśli plik jest zabezpieczony przed przypadkowym skasowaniem, to obok jego nazwy i długości wyrażanej w KB w oknie znajduje się jeszcze czarny kwadrat (patrz opcja INFO – write protect).
By type – katalog sortowany jest według typu plików. Inne informacje wyświetlane są analogicznie jak w By size.
By date – tego chyba nie muszę wyjaśniać. Dodam tylko, że opcja ta działa prawidłowo tylko wtedy, jeśli korzystające z niej osoby mają zwyczaj ZAWSZE na początku pracy przy komputerze ustawiać zegar.
By name – katalog wyświetlany jest w porządku alfabetycznym.

Menu DISK

W menu DISK zawarte są wszystkie najważniejsze polecenia dotyczące współpracy systemu z dyskami.
OPEN – wczytuje katalog i umożliwia uzyskanie dostępu do nowo włożonej do stacji dyskietki.
CLOSE – zamyka dostęp do dysku znajdującego się w stacji. Radzę zawsze stosować tę opcję po zakończeniu pracy z dyskiem. W przeciwnym razie narażamy się na utratę cennych plików.
RENAME – opcja ta przeznaczona jest do zmiany nazwy dysku. Po wybraniu tej opcji na ekranie pojawia się okienko dialogowe, w którym należy wpisać nową nazwę. Kliknięcie na gadżecie CANCEL powoduje zaniechanie operacji.
COPY – opcja ta może być wykorzystywana zarówno przez użytkowników dwóch, jak i jednej stacji. Nie będzie jednak działać na dysku systemowym GEOS-a, lecz jedynie na dyskach z aplikacjami.
VALIDATE – porządkuje zapis na dysku: zwalnia nie zajmowane sektory, kasuje uszkodzone programy, porównuje katalog z mapą dysku.
FORMAT – formatuje dysk. W oknie dialogowym należy podać nazwę dysku. Proces formatowania trwa około dwóch minut. Jeśli się nie powiedzie (np. z powodu uszkodzenia powierzchni dyskietki), to lampka w stacji zacznie migać, a na ekranie monitora pojawi się komunikat o błędzie.

Menu SPECIAL

BASIC – wywołanie tej opcji umożliwia dokonanie „skoku” do standardowego systemu operacyjnego C-64 kontrolowanego poleceniami równie standardowego BASIC-a V2.0. Ponowny powrót do GEOS-a jest możliwy po przyciśnięciu klawisza RESTORE, ale tylko wtedy, gdy w stacji znajduje się dyskietka systemowa GEOS-a.

Q – LINK – opcja ta pozwala na wymianę informacji z innymi komputerami Commodore za pomocą modemu.
RESET – ponownie odczytuje katalog dysku. Czy myślicie, że to już wszystko, co można napisać o Desktopie? Jeśli tak, to jesteście w błędzie. Bowiem nie napisałem jeszcze nic o programach pomocniczych, tzw. Desk Accessories.

 

 

Zakończenie

Czy myślicie, że to już wszystko, co można napisać o Desktopie? Jeśli tak, to jesteście w błędzie! Istnieją bowiem jeszcze programy pomocnicze, tzw. Desk Accessories!

Wprowadzenie do systemu GEOS

Uwaga: Jeżeli używasz emulatora Frodo, GEOS może bardzo często wieszać się przy próbie zapisu na dysk. Osobiście doradzam zmianę emulatora, gdyż uniemożliwi Ci to nawet samą konfigurację GEOSa.

GEOS (Graphic Environment Operating System) jest graficznym systemem operacyjnym dla Commodore. Zupełnie jak Windows dla PC. GEOS wymagał jednej stacji dysków, 2 zaś są wskazane. My będziemy mieć 2 ze względu na to, że pracujemy na emulatorze (zmienianie dysków nie stwarza takiego problemu). Jak zdobyć GEOSa? Chociązby ze strony C64 Power. Podstawowym plikiem jest GEOSBOOT.d64, jest to główna dyskietka, z której system startuje! Dalej możemy ściągnąć GEOWRITE.d64, odpowiednik systemowy Worda (Wordpada?), potem GEOPAINTA.d64, zgadnij!

Teraz wykonajmy kopię zapasową pliku GEOSBOOT.d64, pod Windowsem kopiujemy ten plik i wklejamy do tego samego katalogu. Utworzy się plik Kopia GEOSBOOT.d64 i na nim będziemy pracować, jeżeli dojdzie do jakichś problemów, zawsze masz oryginalną działającą kopię!

Skoro mamy już wszystko, by poznać ten wspaniały system, możemy zacząć!

Pierwsze uruchomienie

GEOSa uruchamiamy z dyskietki Kopia GEOSBOOT.d64, procedura jest taka sama jak przy innych programach. Jeżeli przy wczytywaniu nastąpi jakikolwiek problem, wpisz rozkaz ładowania samoczynnie: włóż dyskietkę bez resetowania i wpisz polecenie:
LOAD”*”,8,1
Lub:
LOAD”GEOS BOOT”,8,1
Jeżeli w menu SPECIAL opcja 1541 FAST AS POSIBLE jest włączona to proces ładowania powinien być bardzo krótki. Za pomocą klawiatury numerycznej sterujemy kursorem, a jeśli kursorek nie chce się ruszyć, zmieniamy porty (ALT+F10), ale przydałoby się wykorzystać naszą myszkę prawda? Oto jak to zrobić: Rozwijamy menu GEOS. Jak?! To proste, najeżdżamy kursorem na pull down menu w lewym górnym rogu i wciskamy klawisz. To menu ukazuje nam wszystkie uruchamialne pliki (czyli programy) na aktualnej dyskietce.

Wybieramy program o nazwie (czyli opcję o nazwie) Select input. Okno, które teraz się otworzy, służy do ustawiania urządzenia wejściowego dla GEOSa. Teraz na liście obsługiwanych urządzeń (to jedyna lista która teraz widnieje na ekranie zaznaczamy 1351.left&right co oznacza właśnie myszkę. Po zatwierdzeniu zmiany ponownie pokazuje nam się pulpit GEOSa. Jeżeli nasza myszka nie działa, zmieńmy porty w Commodore (Alt+F10), jeżeli nasza myszka nadal nie działa to, albo źle wykonaliśmy jej ustawianie pod GEOSa, więc na wszelki wypadek powtórz wyżej opisaną czynność, jeżeli myszka jeszcze nie działa to problem tkwi w ustawieniach naszego emulatora. Spróbuj ponownie ustawić kontrole, może przyczyna tkwi właśnie tam.

Jeżeli myszka nadal nie działa, należałoby zapoznać się bliżej z używanym emulatorem, możliwe, że jego konfiguracja wygląda nieco inaczej i opisywane tutaj sposoby po prostu nie działają. Warto zwrócić też uwagę na fakt, że nie wszystkie emulatory muszą myszkę obsługiwać. Jeżeli nie masz zamiaru lub nie możesz zmienić emulatora, pozostanie Ci korzystanie z Commodorowskiego joya (czyli naszej klawiatury numerycznej). To akurat nie będzie stanowiło żadnego problemu. Skoro mamy już kontrolę za sobą, przydałoby się wykorzystać 2 stacje dysków. GEOS mógł sam wykryć nasze stacje, ale nie musiał, jeżeli na pulpicie, po prawej stronie największego i jedynego okna pokazującego piktogramy plików, na ekranie powinny widnieć dwie ikonki takie, jak to z tym że ta druga zamiast litery A powinna mieć B. Jeżeli druga ikonka wygląda tak, także nie mamy się czym martwić, wszystko jest w porządku. GEOS tak oznacza stację, w której nie wykrył żadnej dyskietki. Lecz i tak przeczytaj uważnie to, co opisane jest poniżej. Jeżeli widzisz jedną ikonkę, która wygląda jak ta wyżej z literą A to trudno, da się przeżyć, kontynuuj. Tutaj sprawa będzie trudniejsza, gdyż program, który jest nam teraz potrzebny, nie mieści się na liście GEOS. By go uruchomić, będziesz musiał posłużyć się jedynym widocznym oknem na ekranie. Oto, co jest czym:

Okno przedstawiające zawartość dysku
Ikonki reprezentujące pliki
Ikonki dysków

Numer aktualnej strony
Przełącznik stron

Kosz

Korzystając z przełącznika stron, zmieniamy strony z pokazywanymi plikami w głównym oknie (zamiast suwaków) zmień numer strony na drugą, jeżeli już to zrobiłeś, poszukaj programu (czyli ikonki) o nazwie CONFIGURE. Jeżeli nigdzie nie widzisz tak nazwanego programu, szukaj dalej przełączając strony. Teraz uruchom ten program, klikając na jego piktogram dwa razy. W oknie, które się teraz otworzy, powinny być widoczne trzy jaśniejsze obszary. W pierwszym, nazwanym DRIVE A, zaznaczona powinna być opcja 1541 (czyli koło tego napisu kwadracik powinien być zamalowany). W drugim nazwanym DRIVE B, sam zaznacz opcje 1541 klikając na kwadracik koło niej. Inne obszary zostawmy w spokoju. Jeżeli druga stacja dysków nie dała się zaznaczyć lub jest zaznaczona, ale na pulpicie GEOSa nadal widnieje piktogram jednej stacji dysków, sprawdź konfigurację emulatora.

Jeżeli wszystko działa, możesz uruchomić pierwszy program pod kontrolą systemu GEOS! Jak uruchamia się programy pod kontrolą systemu GEOS? Nawet nie myśl, że programy pod GEOSa uruchamia się jak „inne”! Próbując wykonać autostart na dyskietce z programem pod GEOSa zresetujesz Commodore’a bez wgranego GEOSa nie uruchomisz żadnego programu pod niego. Nie powinno Cię to dziwić, spróbuj uruchomić jakiś program dla Windows, będąc w trybie MS-DOS. System Windows nie będzie załadowany, a stary MS-DOS nie zrozumie programu dla Windows. Tak samo jest z naszym Commodore (zauważasz coraz więcej podobieństw do twojego PC?).

Chcemy uruchomić np. GEOWrite, co robimy? Najpierw zastanówmy się, z której stacji chcemy korzystać, ja zalecam z B: wiec tej o numerze 9. Wciskamy ALT+9, by wywołać menu dyskietek i tam wybieramy (najeżdżany kursorem, ale jeszcze nic nie wciskamy!) plik geowrite.d64. Pamiętasz, jak zmieniało się dyskietki, nie restartując Commodore (np. przy grach!)? Oczywiście klawisz F4. Teraz w drugiej stacji znajduje się dyskietka z GEOWrite. Klikamy na piktogram stacji dysków, w której umieściliśmy naszą dyskietkę, i zawartość głównego okna zmienia się, teraz pokazuje ona to, co znajduje się na dyskietce w wybranej stacji dysków. Widzimy piktogram zatytułowany GEOWRITE, teraz możemy go uruchomić. Jego obsługa jest bardzo prosta. Tak robimy z każdym programem pod GEOSa, wkładamy dyskietkę, uruchamiamy plik z jego nazwą i charakterystycznym dla niego piktogramem. Powodzenia!